Οι σπηλιές της Μπαρμπούτας – Σιωπηλοί μάρτυρες ιστορίας και μνήμης (φωτο)

Λένε πως ήταν ασκηταριά μοναχών, αλλά και καταφύγια στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Θα τις δει κάποιος, αν κατέβει από τον ΄Ολγανο στο ποτάμι και πάει μέχρι την γέφυρα που ρίχνουμε τον Σταυρό τα Θεοφάνια. Θα τις δει δεξιά τις περισσότερες. Μια - δυο είναι προσβάσιμες, με δυσκολία όμως. Οι άλλες όχι, γιατί με την πάροδο του χρόνου έκλεισε η πρόσβαση τους.

ΜΕ ΤΟΝ ΦΑΚΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΧΟΧΛΙΟΥΡΟΥ

Κρυμμένες ανάμεσα στη φύση και τον χρόνο, οι σπηλιές της Μπαρμπούτας αποτελούν ένα από τα πιο μυστηριώδη και λιγότερο γνωστά σημεία της περιοχής μας. Στέκονται εκεί αθόρυβα, λαξευμένες στον βράχο, κουβαλώντας ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά, χωρίς πάντα να έχουν καταγραφεί.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι σπηλιές αυτές υπήρξαν κάποτε ασκηταριά μοναχών. Σε εποχές που η απομόνωση αποτελούσε μέσο πνευματικής αναζήτησης, οι άνθρωποι της πίστης φαίνεται πως επέλεγαν αυτά τα απόκρημνα και δυσπρόσιτα σημεία για να ζήσουν μακριά από τον κόσμο, αφιερωμένοι στην προσευχή και τη σιωπή. Η θέση τους, μακριά από οικισμούς αλλά κοντά στο νερό, ενίσχυε την αυτάρκεια και την απομόνωση που απαιτούσε η ασκητική ζωή.

Ωστόσο, η ιστορία των σπηλιών δεν σταματά εκεί. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι ίδιες αυτές κοιλότητες της γης φαίνεται πως απέκτησαν έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο: έγιναν καταφύγια. Σε μια εποχή φόβου και ανασφάλειας, οι κάτοικοι της περιοχής πιθανόν να κατέφευγαν εκεί για προστασία, βρίσκοντας προσωρινή ασφάλεια μακριά από τους κινδύνους του πολέμου. Έτσι, οι σπηλιές μετατράπηκαν από τόποι πνευματικής απομόνωσης σε καταφύγια επιβίωσης.

Σήμερα, όποιος θελήσει να τις ανακαλύψει, θα πρέπει να ακολουθήσει μια μικρή διαδρομή μέσα στη φύση. Κατεβαίνοντας από τον Όλγανο προς το ποτάμι και συνεχίζοντας μέχρι τη γέφυρα όπου κάθε χρόνο, στα Θεοφάνια, πραγματοποιείται η ρίψη του Σταυρού, μπορεί κανείς να τις διακρίνει στη δεξιά πλευρά. Οι περισσότερες παραμένουν ορατές, αλλά όχι εύκολα προσβάσιμες.

Μόνο μία ή δύο από αυτές μπορούν να προσεγγιστούν, και αυτό με αρκετή δυσκολία, καθώς το έδαφος είναι δύσβατο και η πρόσβαση περιορισμένη. Οι υπόλοιπες έχουν ουσιαστικά «κλείσει» με το πέρασμα του χρόνου, είτε λόγω φυσικών καταπτώσεων είτε εξαιτίας της βλάστησης που έχει καλύψει τα ανοίγματά τους.

Παρά τη δυσκολία πρόσβασης, οι σπηλιές της Μπαρμπούτας εξακολουθούν να προκαλούν το ενδιαφέρον και τη φαντασία όσων γνωρίζουν την ύπαρξή τους. Δεν είναι απλώς γεωλογικοί σχηματισμοί· είναι κομμάτια της τοπικής ιστορίας, σιωπηλοί μάρτυρες μιας άλλης εποχής, που περιμένουν να τους δοθεί η προσοχή που τους αξίζει.

Ίσως, τελικά, η αξία τους να βρίσκεται ακριβώς σε αυτό: στο ότι παραμένουν ανεξερεύνητες, σχεδόν ξεχασμένες, αφήνοντας χώρο στη μνήμη και τη φαντασία να συμπληρώσουν όσα ο χρόνος έχει σβήσει.

ΓΑΛΑΝΟΜΑΤΗΣ Γ. ΓΙΩΡΓΟΣ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΒΕΡΟΙΑ" ΤΗΝ 6/4/26