Βέροια: Ιστορικά κτίρια σε αναμονή!!!

ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ (ΡΕΠΟΡΤΑΖ) ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ "ΒΕΡΟΙΑ (02/02/26)

Τους τελευταίους μήνες ο Δήμος Βέροιας έχασε δύο σημαντικά έργα που απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων στην Κουλούρα, συνολικού προϋπολογισμού 25 εκατ. ευρώ, καθώς και για τη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό του Χιονοδρομικού Κέντρου Σελίου, ύψους 10,5 εκατ. ευρώ.

Οι απώλειες αυτές, που θα μπορούσαν να συμβάλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη της περιοχής, έχουν προκαλέσει ανησυχία στην τοπική κοινωνία. Ιδιαίτερα έντονοι είναι οι φόβοι μήπως χαθεί και η παραχώρηση του ιστορικού κτιρίου όπου στεγάζονταν τα Δικαστήρια, στην πλατεία Ωρολογίου.

Υπενθυμίζεται ότι κατά την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης του κτιρίου από την ΕΤΑΔ προς τον Δήμο Βέροιας, είχε τεθεί όρος αξιοποίησής του εντός τριών ετών.

Για το θέμα, ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Άρης Λαζαρίδης δήλωσε στην εφημερίδα μας ότι «εργαζόμαστε για την αξιοποίησή του και έχουν ήδη προχωρήσει κάποιες απαραίτητες μελέτες. Στη χειρότερη περίπτωση υπάρχει η δυνατότητα παράτασης, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη προκαταρκτικές εργασίες».

Διαβεβαιώσεις του Δήμου ότι δεν κινδυνεύει η παραχώρηση

Μετά, λοιπόν, τις πρόσφατες απεντάξεις δύο μεγάλων έργων του Δήμου Βέροιας από το Ταμείο Ανάκαμψης – της αποκατάστασης των εγκαταστάσεων στην Κουλούρα (25 εκατ. ευρώ) και του εκσυγχρονισμού του Χιονοδρομικού Κέντρου Σελίου (10,5 εκατ. ευρώ) – στην τοπική κοινωνία έχει ενταθεί η ανησυχία για την πορεία και άλλων σημαντικών παρεμβάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, ερωτήματα και φόβοι διατυπώθηκαν το τελευταίο διάστημα σχετικά με το ενδεχόμενο απώλειας της παραχώρησης του ιστορικού κτιρίου των Παλαιών Δικαστηρίων στην πλατεία Ωρολογίου, ενός εμβληματικού ακινήτου στο κέντρο της πόλης.

Η σύμβαση παραχώρησης του Παλαιού Δικαστικού Μεγάρου υπογράφηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2023 στα γραφεία της ΕΤΑΔ Α.Ε., από τον Εντεταλμένο Σύμβουλο και Εκτελούντα Χρέη Διευθύνοντος Συμβούλου Παναγιώτη Μπαλωμένο και τον Δήμαρχο Βέροιας Κωνσταντίνο Βοργιαζίδη, παρουσία του αείμνηστου Υφυπουργού Οικονομικών Απόστολου Βεσυρόπουλου. Στη σύμβαση προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο για την αξιοποίηση του ακινήτου, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την πρόοδο των απαιτούμενων ενεργειών.

Το Παλαιό Δικαστικό Μέγαρο, διατηρητέο ιστορικό μνημείο και χαρακτηρισμένο ως έργο τέχνης μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο του, καταλαμβάνει έκταση 886,5 τ.μ. και αποτελεί σημείο αναφοράς για τη νεότερη ιστορία της Βέροιας. Στην πλατεία μπροστά από το κτίριο πραγματοποιήθηκε, στις 16 Οκτωβρίου 1912, η παράδοση της πόλης στον ελληνικό στρατό.

Σύμφωνα με τη σύμβαση παραχώρησης, το ακίνητο προοριζόταν να αξιοποιηθεί με πολιτιστικές, μουσειακές και διοικητικές χρήσεις, μεταξύ των οποίων η δημιουργία Ολοκληρωμένου Κέντρου Τουριστικής Πληροφόρησης, του Μουσείου Εκπαίδευσης «Χρίστος Τσολάκης» και του Αρχείου Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής «Νικόλαος Μουτσόπουλος».

Τι λέει ο Δήμος σήμερα

Οι πρόσφατες απεντάξεις, λοιπον, δύο μεγάλων έργων του Δήμου Βέροιας από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 35 εκατ. ευρώ, έχουν δημιουργήσει κλίμα αβεβαιότητας στην τοπική κοινωνία, εντείνοντας τους προβληματισμούς για την ικανότητα του Δήμου να «τρέξει» μεγάλα και σύνθετα έργα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, στο προσκήνιο επανήλθε το ζήτημα της παραχώρησης του ιστορικού κτιρίου των Παλαιών Δικαστηρίων στην πλατεία Ωρολογίου, ενός εμβληματικού ακινήτου με ιδιαίτερη ιστορική και συμβολική αξία για τη Βέροια.

Η σύμβαση παραχώρησης του Παλαιού Δικαστικού Μεγάρου από την ΕΤΑΔ Α.Ε. στον Δήμο Βέροιας υπεγράφη στις 21 Φεβρουαρίου 2023 και περιλαμβάνει ρητό όρο για την αξιοποίηση του ακινήτου εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος τα 3 χρόνια. Η ύπαρξη του όρου αυτού, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις που καταγράφονται σε άλλα έργα, πυροδότησε ανησυχίες μήπως υπάρξει απώλεια και αυτής της παραχώρησης.

Από την πλευρά της δημοτικής αρχής, ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Άρης Λαζαρίδης εμφανίζεται καθησυχαστικός, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία όχι μόνο δεν έχει «παγώσει», αλλά βρίσκεται σε εξέλιξη. «Δεν μιλάμε για ένα έργο που έχει μείνει στα χαρτιά. Υπάρχει μια διαδοχή πράξεων και συγκεκριμένα βήματα που έχουν ήδη γίνει», δηλώνει στην εφημερίδα μας.

Όπως εξηγεί, η βασική μελέτη αποκατάστασης του διατηρητέου κτιρίου έχει ολοκληρωθεί, γεγονός που –όπως τονίζει– αποτελεί το πιο κρίσιμο στάδιο σε τέτοιου είδους παρεμβάσεις. «Απομένει η μελέτη εφαρμογής και ο προϋπολογισμός, ώστε να ξέρουμε ακριβώς το κόστος και τον τρόπο υλοποίησης. Μόλις ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο, το έργο μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο βήμα», σημειώνει.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στο ζήτημα του τρόπου ανάθεσης. «Θα κριθεί αν θα γίνει απευθείας ανάθεση για να υπάρχει συνέχεια ή αν θα πάμε σε διαγωνισμό. Είναι μια απόφαση που θα ληφθεί άμεσα, μέσα στις επόμενες ημέρες», αναφέρει, διευκρινίζοντας ότι σε κάθε περίπτωση στόχος είναι να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος.

Ο κ. Λαζαρίδης στέκεται και στη συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, επισημαίνοντας ότι η έγκριση των μελετών από την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων δεν αναμένεται να αποτελέσει τροχοπέδη. «Οι μελέτες είναι τεκμηριωμένες και γίνεται σοβαρή δουλειά. Εκτιμώ ότι οι εγκρίσεις θα δοθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα», τονίζει.

Πέρα από το τεχνικό σκέλος, ο Αντιδήμαρχος ανοίγει και τη συζήτηση για το περιεχόμενο και τη φιλοσοφία της αξιοποίησης του κτιρίου. Όπως λέει, οι αρχικές χρήσεις που είχαν προβλεφθεί στη σύμβαση παραχώρησης επανεξετάζονται, όχι για να ακυρωθούν, αλλά για να προσαρμοστούν στις πραγματικές ανάγκες της πόλης. «Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αποκαταστήσουμε ένα κτίριο, αλλά να το κάνουμε λειτουργικό και ζωντανό. Να έχει καθημερινή παρουσία κόσμου», υπογραμμίζει.

Χαρακτηριστική είναι η φράση του ότι «δεν θέλουμε ένα κτίριο-μαυσωλείο». Όπως εξηγεί, «μπορεί να στεγάζεται το Τμήμα Τουρισμού, αλλά ταυτόχρονα να φιλοξενούνται εκθέσεις, δράσεις, εκδηλώσεις. Να μπαινοβγαίνει κόσμος. Αυτό δίνει ζωή στον χώρο και δικαιώνει την επένδυση».

Αναφερόμενος σε παλαιότερες σκέψεις για τη στέγαση του Μουσείου Εκπαίδευσης Χρίστου Τσολάκη ή του Αρχείου Μουτσόπουλου στο κτίριο, σημειώνει ότι τίποτα δεν έχει «κλειδώσει». «Το Μουσείο Τσολάκη, για παράδειγμα, είχε χαμηλή επισκεψιμότητα όταν στεγαζόταν στο Μουσικό Σχολείο στις Βαρβάρες. Αυτά είναι δεδομένα που τα λαμβάνουμε υπόψη πριν πάρουμε αποφάσεις», αναφέρει.

Σε ό,τι αφορά το κρίσιμο ερώτημα της παραχώρησης, ο κ. Λαζαρίδης δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. «Αν χρειαστεί, θα ζητήσουμε παράταση. Είναι μια θεσμική διαδικασία που προβλέπεται, όταν αποδεικνύεται ότι υπάρχει πρόοδος. Δεν καθόμαστε και το βλέπουμε. Κάνουμε βήματα που εγκρίνονται», υπογραμμίζει.

Καταλήγοντας, επισημαίνει ότι το Παλαιό Δικαστικό Μέγαρο αποτελεί έργο υψηλής προτεραιότητας για τη δημοτική αρχή, τόσο λόγω της ιστορικής του αξίας όσο και λόγω της θέσης του στο κέντρο της πόλης. «Είναι ένα εμβληματικό κτίριο για τη Βέροια και δεν υπάρχει περίπτωση να χαθεί. Η δουλειά που γίνεται θα φανεί το επόμενο διάστημα», σημειώνει.

Το επόμενο διάστημα θα αποδειχθεί αν οι διαβεβαιώσεις της δημοτικής αρχής θα συνοδευτούν από απτά και ορατά βήματα, σε μια συγκυρία όπου η τοπική κοινωνία παρακολουθεί με αυξημένη καχυποψία την πορεία μεγάλων έργων και επενδύσεων στον Δήμο Βέροιας.

Για το αρχοντικό δωρεάς Καραναστάση

Η μακαριστή δωρήτρια του Δ. Βέροιας Κορνηλία Καραναστάση είχε κάνει δωρεά την περιουσία της στον Δ. Βέροιας. Με χρήματα της δωρεάς, επί Δημαρχίας της Χαρούλας Ουσουλτζόγλου, ο Δ. Βέροιας αποφάσισε να αγοράσει ένα κτίριο βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής (σπάνιο και ιδιαίτερο κτίριο), με σκοπό να το αναστυλώσει και να μην χαθεί αυτή η σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά της πόλης.

Επί του κτιρίου αυτού έδωσε πρόσφατα πληροφορίες ο γνωστός αρχιτέκτονας Δημήτρης Κουκούδης, αναφέροντας πως πρόκειται για κτίσμα του 1935, που κατασκευάστηκε από τον Γιάννη Χατζίκο, θείο της ευεργέτιδας του Δ. Βέροιας Βούλας Χατζίκου. Τα σχέδια τα έφερε ο Γιάννης Χατζίκος από την Ρουμανία και το κτίριο το έχτισαν ντόπιοι τεχνίτες.

Μάλιστα, ο κ. Κουκούδης αναφέρει ότι από το 2009 έχουν γίνει μελέτες αναστύλωσης από τον ίδιο και την συνάδελφό του Άννα Ματσκάνη, ενώ ειδικά για την στατικότητα του κτιρίου έγιναν πρόσθετες μελέτες, για ακόμα καλύτερη υποστήριξή του.

Δεν είναι απλώς ένα κτίριο 90 σχεδόν ετών που πέφτει. Είναι ένα σπάνιο κτίριο, με μοναδική αρχιτεκτονική.

Σήμερα το συγκεκριμένο αρχοντικό είναι περιτυλιγμένο με λινάτσες και λόγω των κατολισθήσεων για λόγους ασφαλείας έκλεισε η οδός Βερμίου.

Με την ευκαιρία της συνομιλίας μας με τον Αντιδήμαρχο Τεχνικών για τα παλαιά Δικαστήρια, έγινε και μια σύντομη αναφορά στο αρχοντικό δωρεάς της Κορνηλίας Καραναστάση.

«Για το αρχοντικό Καραναστάση υποβάλλεται η μελέτη αποκατάστασης – επανάχρησης στην Νεωτέρων Μνημείων και η οποία θα εγκριθεί άμεσα. Η χρήση του ακόμα δεν ξεκαθάρισε. Πάντως όλα αυτά είναι δυναμικά. Θα επανεξεταστεί η χρήση του, γιατί με όλα αυτά γύρω μας αλλάζουν… Θα ανοίξουμε σύντομα την οδό Βερμίου», είπε ο Άρης Λαζαρίδης.

Ένα σπάνιο κτίριο σε αναμονή

Η μακαριστή Κορνηλία Καραναστάση, μία από τις σημαντικές ευεργέτιδες του Δήμου Βέροιας, είχε δωρίσει το σύνολο της περιουσίας της στον Δήμο, με σαφή πρόθεση να αξιοποιηθεί προς όφελος της πόλης. Με χρήματα αυτής της δωρεάς, επί δημαρχίας Χαρούλας Ουσουλτζόγλου, ο Δήμος Βέροιας προχώρησε στην αγορά ενός σπάνιου και ιδιαίτερου κτιρίου βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής, με στόχο την αναστύλωσή του και τη διάσωση ενός μοναδικού κομματιού της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης.

Πρόκειται για ένα αρχοντικό με ξεχωριστή αρχιτεκτονική ταυτότητα, το οποίο σήμερα βρίσκεται σε εμφανώς επιβαρυμένη κατάσταση, ωστόσο δεν αποτελεί απλώς «ένα παλιό κτίριο που καταρρέει», αλλά ένα ιδιαίτερο δείγμα αστικής αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου.

Ιστορικά στοιχεία και μελέτες από το 2009

Πολύτιμες πληροφορίες για το κτίριο έδωσε πρόσφατα ο γνωστός αρχιτέκτονας Δημήτρης Κουκούδης. Όπως ανέφερε, το αρχοντικό χρονολογείται από το 1935 και κατασκευάστηκε από τον Γιάννη Χατζίκο, θείο της ευεργέτιδας του Δήμου Βέροιας Βούλας Χατζίκου. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια είχαν μεταφερθεί από τη Ρουμανία, ενώ την κατασκευή ανέλαβαν ντόπιοι τεχνίτες, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη αξία στο κτίσμα.

Σύμφωνα με τον κ. Κουκούδη, ήδη από το 2009 έχουν εκπονηθεί μελέτες αναστύλωσης από τον ίδιο και τη συνάδελφό του αρχιτέκτονα Άννα Ματσκάνη. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί και εξειδικευμένες μελέτες στατικότητας, με πρόσθετες παρεμβάσεις που διασφαλίζουν ακόμη καλύτερη υποστήριξη του κτιρίου.

«Δεν μιλάμε για ένα απλό παλιό σπίτι. Είναι ένα σπάνιο κτίριο, με μοναδική αρχιτεκτονική, που αξίζει να σωθεί», είναι η χαρακτηριστική επισήμανση που συνοψίζει τη σημασία του αρχοντικού.

Η σημερινή εικόνα και το ζήτημα της ασφάλειας

Σήμερα, το αρχοντικό Καραναστάση είναι περιτυλιγμένο με λινάτσες, ενώ λόγω κατολισθήσεων και για λόγους ασφαλείας έχει κλείσει η οδός Βερμίου, προκαλώντας προβλήματα τόσο στην κυκλοφορία όσο και στην καθημερινότητα των κατοίκων της περιοχής. Η εικόνα αυτή εντείνει τον προβληματισμό και τα ερωτήματα για το πότε και πώς θα προχωρήσει η αποκατάσταση.

Τι λέει ο Δήμος – Δηλώσεις Λαζαρίδη

Με αφορμή τη συζήτηση που είχε η εφημερίδα μας με τον Αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών Βέροιας Άρη Λαζαρίδη για το ζήτημα των Παλαιών Δικαστηρίων, έγινε και σύντομη αναφορά στο αρχοντικό της δωρεάς Καραναστάση.

Όπως δήλωσε ο κ. Λαζαρίδης, οι διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη:

«Για το αρχοντικό Καραναστάση υποβάλλεται η μελέτη αποκατάστασης – επανάχρησης στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων και αναμένεται να εγκριθεί άμεσα», σημείωσε.

Σε ό,τι αφορά τη μελλοντική χρήση του κτιρίου, ο Αντιδήμαρχος ξεκαθάρισε ότι ακόμη δεν υπάρχει οριστική απόφαση:

«Η χρήση του δεν έχει ξεκαθαρίσει. Όλα αυτά είναι δυναμικά. Θα επανεξεταστεί, γιατί με όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας αλλάζουν και οι ανάγκες», ανέφερε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογής του αρχικού σχεδιασμού.

Παράλληλα, έδωσε και μια θετική είδηση σε σχέση με την καθημερινότητα της περιοχής:

«Θα ανοίξουμε σύντομα την οδό Βερμίου», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να αποκατασταθεί η ασφάλεια και η ομαλή κυκλοφορία.

Ένα στοίχημα αξιοποίησης της δωρεάς

Η υπόθεση του αρχοντικού Καραναστάση δεν αφορά μόνο ένα κτίριο, αλλά αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Δήμος Βέροιας διαχειρίζεται μια σημαντική δωρεά και μια σπάνια πολιτιστική παρακαταθήκη. Σε μια περίοδο όπου η τοπική κοινωνία παρακολουθεί με αυξημένη ευαισθησία την τύχη μεγάλων έργων και ιστορικών ακινήτων, η εξέλιξη της αποκατάστασης και της επανάχρησης του αρχοντικού αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ (ΡΕΠΟΡΤΑΖ) ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ "ΒΕΡΟΙΑ (02/02/26)